Poprawność językowa

Przecinek przed „czy”

Przecinek przed czy w niektórych kontekstach jest konieczny, w innych zaś niepożądany. To, czy go powinniśmy wstawić, zależy przede wszystkim od funkcji, jaką wyraz ten pełni w wypowiedzeniu, ale także i od tego, czy w danym zdaniu pojawia się w danej roli po raz pierwszy. Poniżej rozpatrzymy kwestię użycia przecinka przed czy w różnych przypadkach […]
Więcej

Odmiana nazwisk francuskich w języku polskim

Odmiana nazwisk francuskich w języku polskim (a dokładniej zapis tej odmiany) jest źródłem wielu błędów i wątpliwości. Zupełnie to nie dziwi – rozbudowane zasady odmiany nazwisk francuskich mogą wydawać się skomplikowane. Na przykład nazwiska kończące się w zapisie na spółgłosce występują w przypadkach zależnych zarówno bez apostrofu (Honoré de Balzaca), jak i z apostrofem (Rolanda […]
Więcej

Jak zapisywać liczebniki porządkowe?

Do liczebników zapisywanych cyframi arabskimi nie dodaje się końcówek fleksyjnych (zapisywanych po łączniku). Błędne są zatem formy, np. 3-ego maja, 1-ego kwietnia. W sytuacji, gdy z kontekstu wypowiedzi jasno wynika, iż liczba występuje w formie liczebnika porządkowego, nie należy stawiać kropki, m.in. przy powoływaniu się na numery rozdziałów w książce, dzień miesiąca czy fragmenty aktów […]
Więcej

Jak zapisywać daty?

Data to jeden z najczęściej stosowanych elementów wypowiedzi językowej. Jest wykorzystywana zarówno w dokumentach oficjalnych: pismach urzędowych, prawnych, służbowych, drukach akcydensowych, np. w zaproszeniach, broszurach, ulotkach, jak i tekstach nieformalnych, prywatnych: listach, notatkach, mailach. Służy uporządkowaniu informacji i zachowaniu chronologii. Ważne jest zatem, aby zapis dat był jak najbardziej przejrzysty i klarowny – aby nie […]
Więcej

Jak zapisywać inicjały?

Inicjały to początkowe litery imienia i nazwiska, zakończone kropką, najczęściej nierozdzielone odstępami. Rada Języka Polskiego zaleca, aby „z dwuznaków literowych rz, sz, cz i trójznaku dzi oznaczających jedną głoskę pozostawiać w inicjałach tylko pierwszą literę – zgodnie z ogólnymi zasadami pisowni skrótowców”*, np. S. (= Szymon), C. (= Czesław). Wyjątek stanowi dwuznak ch (zarówno w […]
Więcej

Skróty i skrótowce. Cz. 2: SKRÓTOWCE

Skrótowiec (inaczej akronim) to wyraz powstały poprzez odcięcie pewnych składników z wyrażenia złożonego z dwóch lub więcej słów, oznaczającego nazwę organizacji, instytucji, przedsiębiorstwa itp. Najczęściej składa się z wielkich liter, początkowych głosek, cząstek wyrazowych lub sylab, i może funkcjonować jako odrębne, samodzielne słowo.   Skrótowce tradycyjnie dzieli się na cztery grupy: literowce (skrótowce literowe) to wyrazy […]
Więcej

Skróty i skrótowce. Cz. 1: SKRÓTY

Skróty występowały w najstarszych zabytkach piśmiennictwa. W inskrypcjach nagrobnych i na starożytnych tabliczkach kamiennych spotyka się na przykład jednoliterowe symbole wyrazów, wśród których skrót wyrażony literą „a” miał sto pięćdziesiąt dwa odpowiedniki wyrazowe, a „c” dwieście pięćdziesiąt dziewięć, łącznie zaś skróceń łacińskich opisano dotychczas kilka tysięcy. Sprowadzanie pewnych wyrazów i wyrażeń do postaci krótkich znaków i […]
Więcej

Co zapisywać kursywą? – zastosowanie pisma pochyłego

Kursywa (italik, italika) to pochyła odmiana pisma prostego, zwanego antykwą, stosowana do podkreślenia, uwypuklenia pewnych elementów w tekście. Odpowiednio zastosowana – zwiększa czytelność i przejrzystość książki, a dodatkowo wpływa na jej wizualną atrakcyjność, ponieważ jest to odmiana bardzo elegancka, nawiązująca swoim charakterem do pisma odręcznego. Kursywy nie należy jednak nadużywać, powinna być stosowana rzadko, aby […]
Więcej

Pisownia partykuły nie z imiesłowami przymiotnikowymi

Imiesłów to forma czasownika, która bardzo często sprawia użytkownikom języka wiele trudności. Przykładem może być pisownia nie z imiesłowem przymiotnikowym, do dziś budząca wiele wątpliwości i kontrowersji. Obowiązująca do końca XX wieku reguła mówiła bowiem, że partykułę nie z imiesłowem przymiotnikowym piszemy łącznie, gdy występuje on w znaczeniu przymiotnikowym, natomiast osobno – gdy w znaczeniu […]
Więcej