Otwieranie Wesela Stanisława Wyspiańskiego

39,90 

TYTUŁ: Otwieranie Wesela Stanisława Wyspiańskiego. Uczestnictwo odbiorcy w „życiu tekstu”

AUTOR: Aniela Książek-Szczepanikowa

FORMAT: B5

ILOŚĆ STRON: 269

ROK WYDANIA: 2017

WYDAWNICTWO: Primum Verbum

ISBN: 978-83-65237-41-5

Kategoria: Product ID: 1830

Opis

W swojej publikacji profesor Aniela Książek-Szczepanikowa podkreśla, iż jakkolwiek by nie spojrzeć na dzieło Wyspiańskiego, dostrzegamy niezwykłość jego kreacji i nieprzeciętność twórcy, który był „zapowiedzią człowieka uniwersalnego”. Żyjąc krótko, przeżył „czasu wiele”, mieścił się swobodnie w każdej epoce – od starożytności po współczesność wychodzącą w nieograniczony niczym czas przyszły „wiecznej sztuki”. Obcował bez trudu z człowiekiem średniowiecza i renesansu, starożytność sprowadzał na polskie historyczne szlaki, chłonął sztukę swoich czasów i wielbił prymitywizm twórczy, spleciony nierozerwalnie z naturą. Otworzyć Wesele to dostrzec, jak skomplikowana osobowość autora, w proteście przeciwko niewoleniu człowieka, urasta do rangi uniwersalnego artysty, godnego wejść w kręgi najwybitniejszych twórców świata. 

W tym celu autorka wskazała po prostu kilka, ciekawych i pięknych w swojej dociekliwości badawczej, różnorodnych dróg przybliżających dzieło Wyspiańskiego, pragnąc raz jeszcze znaleźć się w świecie bronowickiej chaty, w „miejscu do życia”, które – jej zdaniem – jest czynnikiem uniwersalizującym Wesele.

 

SPIS TREŚCI

Od Autorki

Wprowadzenie. Otwartość czy otwieranie dzieł

Rozdział 1. Poszukiwanie odbiorczych szlaków
Dziś i wczoraj
Listy Wyspiańskiego jako „twórcza autodefinicja człowieka”
Młodopolskość na drogach społeczno-politycznych

Rozdział 2. Perspektywa zbliżenia 
O weselu w Bronowicach – mówi Pan Młody i plotka
Boyowskie zauroczenie anegdotą
Ze wspomnień współczesnych
Detalizacja zbliżeń, czyli narodziny dramaturga

Rozdział 3. „Rysowanie przedmiotu nieokreślonego” 
O „dramacie sprawy narodowej” z pozycji Anieli Łempickiej
Między legendą, baśnią, ideą i sztuką
Kontrowersje wokół duchów i duchowości
O fenomenie popularności Wesela 
„Stygmaty beznarodowego, nieczynnego istnienia i bezdziejowość”
Nietzscheanizm Wyspiańskiego
Jak „język mówi Wyspiańskim”…

Rozdział 4. „To, co jest” – ontologiczne spojrzenie na chatę w Bronowicach 
Ensemble jak z feerii, z bajki…”
„Bardzo piękne dramatyczne (…)”
Obywatele świata dramatu
Ścieżki rozpoznane
„W Polsce, czyli nigdzie…”. O dramacie młodopolskim (Alfred Jarry)

Posłowie. „Przekleństwo niewoli” 

Epilog. Z pozycji drugiego dziesięciolecia XXI wieku 

Aneks 

Spis ilustracji 

Indeks nazwisk 

 

Fragmenty

***

Zatem wesele, ale jakie? Mezalians, małżonkowie pochodzący z różnych środowisk – to również znany motyw kultury massmedialnej – nie powinno więc być problemu z akceptacją tematu sztuki. Trudność pojawia się dopiero w momencie odkrycia, że Wyspiański pisze o dobrze znanych sobie ludziach. Plotka? Paszkwil? Literatura faktu? Pytania mnożą się, a z nimi może wzrosnąć zainteresowanie czytelników przyzwyczajonych dziś do poszukiwania sensacji, tym bardziej, że plotka o weselu Lucjana Rydla, szerząca się w Krakowie i w całej Polsce, plotką nie była. Dotyczyła zresztą również samego twórcy dramatu, przyjaciela pana młodego i gościa weselnego w jednej osobie.

***

Spojrzenie na historyczność dramatu Wyspiańskiego kieruje myśl odbiorcy ku egzystującym w polskiej literaturze i kulturze archetypom, zakorzenionym w przeszłości narodu i państwa. Rycerz – bohater, magnat – zdrajca, kosynier – patriota, chłop – buntownik, błazen – mąż stanu, wróżbita – przywódca ludowy, to postacie społecznie komunikatywne. Jednak w widzeniu dziejów Polski przez Wyspiańskiego daje się zauważyć ambiwalencja uczuć i doznań – w jego dramatach podziw miesza się z ironią, duma narodowa ze wstydem pokonanego.